E-2 Vizesi Nedir?
2026 yılı itibarıyla E-2 Yatırımcı Vizesi, Türk girişimcilerin ABD pazarına girişinde en stratejik göçmenlik rotalarındandır. Yellow Law'ın Teksas, Illinois ve New York ofislerinden edindiği 10 yılı aşkın pratik deneyim; USCIS ve ABD Dışişleri Bakanlığı (DOS) standartlarının salt iş planından öte, sürdürülebilir ticari vizyon gerektirdiğini göstermektedir. Rehber, DS-160 formunun doldurulmasından konsolosluk mülakatına kadar uzanan süreçte yatırımcıların karşılaştığı sektörel zorlukları ve başarılı dosya mimarisinin nasıl inşa edilmesi gerektiğini detaylandırmaktadır.
Türkiye bağlamında yasal dayanak, 1933 yılında imzalanan Treaty of Friendship, Commerce and Consular Rights anlaşmasıdır. Anlaşma, Türk vatandaşlarına ABD'nin Ankara ve İstanbul'daki konsolosluklarından doğrudan E-1 ve E-2 başvuru hakkı tanır; üçüncü ülke rotası üzerinden işlem yapmaya gerek yoktur. ABD Dışişleri Bakanlığı treaty countries sayfası güncel anlaşmalı ülke listesini düzenli olarak yayımlar.
E-2, doğrudan göçmen vizesi (Green Card) değildir. İşletme ABD'de faaliyette kaldığı sürece statü sınırsız kez yenilenebilir ancak kendiliğinden kalıcı yeşil karta dönüşmez. Yatırımcı, E-2 statüsüyle ABD'de yaşayıp işletmesini büyütürken eşzamanlı olarak EB-1C, EB-2 NIW, EB-5 veya evlilik temelli kalıcı yeşil kart yollarını değerlendirebilir. Rehberimiz, 14 alt başlık altında E-2 sürecinin tüm yasal boyutlarını sırasıyla ele almaktadır.
E-2 Vizesi ve E-2 Statüsü Arasındaki Fark
İki kavram pratikte sıkça karıştırılır; oysa farklı yetkililer tarafından tahsis edilen iki tamamen farklı belgeyi tanımlar.
E-2 vizesi (visa stamp) doğrudan konsolosluk damgasıdır. Ankara veya İstanbul'daki ABD konsolosluk yetkilisi başvuruyu onaylar ve vizeyi pasaporta işler. Damga, ABD sınırından giriş yapabilmek için zorunludur; süresi dolduğunda yenilenmesi adına ABD dışına çıkılması gerekir.
E-2 statüsü (status) ise USCIS tarafından verilen ABD içi kalış iznidir. Her ABD girişinde sınır yetkilileri I-94 formuna damga vurarak 2 yıllık kalış izni tanımlar. Statü uzatma işlemleri, ABD içinden Form I-129 doldurularak gerçekleştirilir; uzatma işlemi için ülke dışına çıkmak şart değildir.
Pratik senaryodaki fark şudur: Türkiye'den sıfırdan başvuru yapan yatırımcı konsolosluk vizesini alır. Halihazırda ABD'de F-1 öğrenci veya H-1B çalışanı olan başvuru sahibi ise, Türkiye'ye dönmesine gerek kalmadan Change of Status (COS) rotasıyla doğrudan E-2 statüsüne geçer. COS işlemi, Premium Processing (Hızlandırılmış İşlem) kullanıldığında 15 takvim gününde sonuçlanır.
E-2 ve E-1 Vizesi Arasındaki Farklar
E-1 ticaret temelli, E-2 ise yatırım temelli vizedir. Her iki kategori tamamen farklı uygunluk şartlarını test eder ve birbirini yasal olarak dışlamaz.
| Kriter | E-1 Treaty Trader | E-2 Treaty Investor |
|---|---|---|
| Temel Uygunluk | Yıllık ticaret hacminin %50+'sı ABD-Türkiye arasında | ABD'de aktif sermaye yatırımı |
| Minimum Tutar | Kesin sınır yok (ticaret hacmi belirleyici) | Substantial (oransallık testine tabi) |
| Vize Süresi | 5 yıla kadar | 5 yıla kadar |
| Yenileme | Sınırsız | Sınırsız |
| Eş Çalışma Yetkisi | Otomatik | Otomatik |
Pratik uygulamada; ihracat odaklı firma sahibi (örneğin, Türkiye'den ABD'ye yüksek hacimli organik gıda gönderen girişimci) E-1 vizesine başvurur. ABD sınırları içinde fiziksel işletme açan yatırımcı (örneğin, Teksas'ta restoran zinciri kuran girişimci) ise E-2 vizesine yönelir. Yıllık ticaret hacmi yeterli seviyedeyse ve paralel olarak fiziksel yatırım da yapılıyorsa, aynı firma hem E-1 hem E-2 standartlarını karşılayabilir. Üç yatırımcı vizesi karşılaştırma rehberimiz, E-1, E-2 ve EB-5 vizelerinin karar matrisini Türk yatırımcı profiline en uygun seçeneklerle sunmaktadır.
E-2 Vizesi Şartları 2026: 5 Ana Kriter
USCIS ve konsolosluk makamları, başvuru dosyasında beş ana eşiği titizlikle doğrular. Her eşik tek başına ret sebebidir; eksik kalan eşiği diğer dört kriter dosyayı kurtarmaya yetmez.
- Treaty Country (Anlaşmalı Ülke) Vatandaşlığı: Başvuru sahibi, ABD ile yatırım anlaşması bulunan ülkenin vatandaşı olmalı ve kurulacak ABD şirketinin hisselerinin en az %50'si anlaşmalı ülke vatandaşlarına ait olmalıdır. Türkiye, 1933 anlaşmasıyla listededir. Çifte vatandaşlık durumunda doğrudan anlaşmalı pasaport ile başvuru yapılır.
- Substantial Investment (Kayda Değer Yatırım): Enjekte edilen sermaye, toplam işletme kurulum maliyetine kıyasla yeterli ağırlıkta olmalıdır. Düşük maliyetli işletmelerde %75-100, orta ölçeklilerde %60-75, yüksek maliyetli tesislerde ise asgari %50 oransal yatırım kanıtı beklenir.
- Bona Fide / Real and Operating Enterprise: Gayrimenkul satın almak veya hisse senedi elde tutmak gibi pasif yatırımlar E-2 statüsü sağlamaz. Kurulan işletme; piyasaya gerçek ürün veya hizmet sunan, vergi ödeyen, faal organizasyon olmak zorundadır. Kira sözleşmeleri, SBA tescili, EIN numarası, ekipman faturaları ve ilk satış kayıtları dosyada sunulur.
- Non-Marginality (Marjinal Olmama): 8 CFR §214.2(e)(15) maddesi; işletmenin, yalnızca sahibinin asgari geçimini sağlamanın ötesinde ciddi gelir üretmesini veya ABD vatandaşı/LPR istihdamı yaratmasını şart koşar. Solo danışmanlık veya butik dijital ajanslar barajı aşmakta zorlanır; iş planına güçlü istihdam projeksiyonu eklenmesi zorunludur.
- Direct and Develop (Doğrudan Yönetim): Yatırımcı işletmeyi fiilen yönetmelidir; pasif yatırımcı profili şarta uymaz. İşletmenin %50'den fazlasına sahip olmak veya operasyonel yöneticilik (CEO, COO) yetkilerini elinde bulundurmak kriteri karşılar. Yatırımcının işletmeyi uzaktan, örneğin Türkiye'den e-posta yoluyla yönetmeye çalışması E-2 statüsünü doğrudan riske atar.
Beş eşik bütün olarak değerlendirilir. 200.000 USD yatırım yapan (substantial), 5 yıllık periyotta 8 çalışan öngören (non-marginality), ticari kira sözleşmesi imzalayan (bona fide), işletmenin %100 hissesini elinde bulunduran (direct and develop) Türk vatandaşı (treaty country) tüm şartları eksiksiz karşılar. Seçilen sektör, marjinalite riski üzerinde belirleyici etkiye sahiptir; sektör bazlı risk haritalarını E-2 işletme seçimi ve marjinalite rehberimizde detaylandırıyoruz.
Substantial Investment ve Proportionality Test (Oransallık Testi)
USCIS, kanunlarda sabit asgari dolar limiti belirlemez. Konsolosluk yetkilisinin aradığı temel yanıt şudur: Gerçekleştirilen yatırım, işletmenin toplam maliyetinin yüzde kaçını karşılıyor? Mekanizma "proportionality test" (oransallık testi) olarak adlandırılır ve yasal dayanağını USCIS E-2 Treaty Investors resmi yönergeleri ile Foreign Affairs Manual 9 FAM 402.9-6(D) üzerinden alır.
| İşletme Ölçeği | Toplam Maliyet (USD) | Beklenen Yatırım Oranı | Tipik Sektör Örnekleri |
|---|---|---|---|
| Düşük | 50.000 – 150.000 | %75 – %100 | Dijital ajans, yönetim danışmanlığı, butik kafe |
| Orta | 150.000 – 500.000 | %60 – %75 | Restoran zinciri, butik perakende, franchise |
| Yüksek | 500.000+ | %50 ve üzeri | Lojistik filosu, otel, üretim tesisi, sağlık kliniği |
Düşük maliyetli yatırımlar oransal olarak daha yüksek karşılık gerektirir. 80.000 USD kurulum maliyeti olan mobil yazılım girişimine 70.000 USD yatırmak yeterli kabul edilirken; 800.000 USD tutarındaki üretim tesisine 400.000 USD yatırım yapmak memur nezdinde yetersiz bulunur. Konsolosluk memuru, yatırım tutarını sektör kıyaslamasına ve sunulan iş modeline göre değerlendirir.
Saha pratiğinden senaryo: Houston'da 250.000 USD sermayeyle kurulan B2B SaaS danışmanlık firması, faaliyete geçtiği ilk yıl operasyonlarını yalnızca 2 freelance sözleşmeli personelle yürütür. Sunulan göçmenlik iş planı; üçüncü yıl 4 tam zamanlı ABD vatandaşı, beşinci yıl ise 9 personel istihdamı öngörmektedir. Konsolosluk yetkilisi, sunulan rakamları SaaS B2B sektörünün benchmark'ları ile karşılaştırır; projeksiyon sektörel standartlarla uyumlu ve tutarlı bulunduğu için dosya onay alır. Rakamlar afaki değil, sektörel gerekçeleriyle birlikte sunulmalıdır.
Lojistik ve taşımacılık gibi spesifik nişler çok daha farklı oransallık dinamikleri taşır. Tır filosu kurmayı hedefleyen yatırımcılar için DOT kayıt zorunlulukları ve CDL ehliyet detaylarını E-2 tır yatırımı niş rehberimizde inceleyebilirsiniz.
Gerekli Belgeler ve Source of Funds (Fon Kaynağı) Zinciri
E-2 başvuru dosyası dört ana katmandan inşa edilir: kişisel evraklar, yatırımın somut kanıtları, 5 yıllık göçmenlik iş planı ve source of funds (fon kaynağı) zinciri. Ret kararlarının ezici çoğunluğu fon kaynağının ispatlanamamasından kaynaklanır; sebeple hazırlık sürecinin büyük bölümü belge zincirini kusursuz kurmaya ayrılır.
1. Kişisel belgeler: Pasaport (talep edilen E-2 vize süresinden asgari 6 ay daha uzun geçerliliğe sahip), DS-160 online vize başvuru formu, DS-156E (Treaty Investor ek formu), geçmiş ABD vizelerinin dökümleri, evlilik cüzdanı ve çocukların doğum sertifikaları.
2. Yatırım kanıtları: Resmi banka transfer (wire transfer) dekontları, ticari banka hesap özetleri, imzalanmış satın alma sözleşmeleri (ticari kira kontratı, ekipman faturaları, envanter listeleri), şarta bağlı escrow sözleşmesi ve şirketin ABD banka hesap açılış evrakları.
3. 5 Yıllık Göçmenlik İş Planı (Immigration Business Plan): Pazar araştırması, 60 aylık detaylı gelir-gider projeksiyonu, yıl bazında hedeflenen ABD vatandaşı/LPR istihdam tablosu, nakit akışı analizleri ve yatırımcının şirketteki operasyonel rolü. Standart banka formatındaki iş planları yetersiz kalır; konsolosluk göçmenlik amaçlı özel yapılandırılmış plan talep eder.
4. Source of Funds Zinciri: Dosyanın en kritik katmanıdır. Türk başvuru sahipleri nezdinde en yaygın dört fon senaryosu ve gereken yasal kanıtlar şunlardır:
| Kaynak | Gereken Yasal Belgeler |
|---|---|
| Gayrimenkul Satışı | Tapu senedi, noter onaylı satış sözleşmesi, tapu sicil çıktısı, alıcının kimlik bilgileri, satış bedelinin satıcının hesabına yattığını gösteren banka ekstreleri, gayrimenkul değer artış kazancı vergi beyannamesi. |
| Şirket Kar Dağıtımı (Temettü) | Şirket ana sözleşmesi, güncel ortaklar pay defteri, son üç yıllık kurumlar vergisi beyannamesi, yönetim kurulu kar dağıtım kararı ve transferin gerçekleştiği banka dekontu. |
| Miras Yoluyla İntikal | Veraset ilamı, miras vergisi beyannamesi, mirasçılık belgesi, miras bırakılan varlığın resmi değer tespiti (gayrimenkul ise ekspertiz raporu). |
| Aile İçi Bağış veya Borç | Yazılı hediye/borç sözleşmesi, fonu sağlayan kişinin kendi kaynak zinciri (yukarıdaki belge standartları bağışçıya da uygulanır) ve transfer dekontu. |
İngilizce olmayan tüm belgelerin USCIS standartlarında, yeminli tercüman onaylı çevirileri sunulmak zorundadır. Google Translate araçları veya başvuru sahibinin şahsi çevirileri doğrudan RFE tetikler. Banka transferlerinde sıkça karşılaşılan hata, DS-160 formu üzerindeki "investment date" (yatırım tarihi) ile fiili banka transfer tarihi arasındaki uyuşmazlıktır. Konsolosluk makamları her doların izini sürer; belge zincirindeki tek kopukluk dosyanın tamamen askıya alınmasına neden olur.
Adım Adım Başvuru Süreci: Ankara veya İstanbul Konsolosluk Pratiği
Türk vatandaşları E-2 dosyasını Ankara veya İstanbul'daki ABD Konsoloslukları üzerinden doğrudan işleme koyar. Standart başvuru sekiz temel adımda ilerler ve her aşamanın ortalama tamamlanma süresi aşağıda özetlenmiştir.
- Uygunluk Değerlendirmesi (1-2 hafta): Avukat ile ön görüşme yapılarak yatırımcı profili, sektör tercihi ve yatırım tutarının netleştirilmesi.
- ABD'de Şirket Kuruluşu (2-4 hafta): LLC veya C-Corp şirket tipinin belirlenmesi, eyalet seçimi (Delaware, Teksas ve Florida en yaygın rotalardır), EIN (Vergi Kimlik Numarası) alımı ve ticari banka hesabının açılması.
- Yatırım Transferi ve Escrow (1-2 hafta): Source of funds zincirinin fiilen başlatılması; Türkiye'deki kişisel hesaptan ABD'deki ticari hesaba yapılan SWIFT transferleri.
- İş Planı Hazırlığı (4-6 hafta): Pazar araştırması, finansal projeksiyonlar ve istihdam planının oluşturulması; göçmenlik avukatı ile iş planı uzmanının tam koordinasyonu.
- DS-160 ve DS-156E Formlarının Doldurulması (1 hafta): Online sistem veri girişleri; yatırımla ilgili sorulara spesifik dolar miktarları ve tam transfer tarihlerinin işlenmesi.
- Ücret Ödemesi ve Randevu (2-4 hafta): MRV harç ücretinin ödenmesi ve USTravelDocs üzerinden konsolosluk randevusunun planlanması. Yoğun dönemlerde Ankara ve İstanbul randevuları 12 haftaya kadar uzayabilir.
- Konsolosluk Mülakatı (30-60 dk bekleme süresi, 5-15 dk mülakat): Konsolosluk memurunun dosyayı incelemesi ve temel soruları yöneltmesi.
- Karar ve Vize Teslimi (3-7 iş günü): Başvurunun onaylanması halinde vize damgasının basıldığı pasaport kargoyla teslim edilir. Belge eksikliği durumunda 221(g) bildirimi veya doğrudan ret durumunda 214(b) kararı da aşamada tebliğ edilir.
Mülakat esnasında konsolosluk görevlisi temel olarak üç soruya odaklanır: "What is your business?" (İşletme modelinin tek cümlede net özeti), "How is the money at risk?" (Yatırımın geri alınamaz şekilde riske atıldığını gösteren kira, ekipman, bordro gibi somut kanıtlar) ve "Will you create US jobs?" (5 yıllık istihdam projeksiyonu ve sektörel karşılığı). Verilen cevaplar net, kararlı ve dosyadaki yazılı belgelerle birebir uyumlu olmalıdır.
E-2 Vizesi Ücretleri 2026: Toplam Maliyet Kalemleri
E-2 başvurusunun toplam maliyeti; hükümet harçları, profesyonel hizmet bedelleri ve operasyonel kurulum giderlerinin birleşimidir. 2026 yılı için tipik harcama kalemleri aşağıdaki tabloda detaylandırılmıştır.
| Gider Kalemi | 2026 Tipik Tutar (USD) | Açıklama |
|---|---|---|
| MRV Vize Başvuru Ücreti | 315 | Konsolosluğa online ödenir; Türkiye için ek reciprocity harcı bulunmaz. |
| USCIS Form I-129 (COS) | 510 - 1.015 | ABD içinden gerçekleştirilen statü değişikliği (Change of Status) başvurusu harcı. |
| Form I-907 Premium Processing | 2.805 | USCIS kararının 15 takvim günü içinde verilmesini sağlayan opsiyonel hızlandırma bedeli. |
| Göçmenlik Avukatı | 5.000 – 25.000 | Davanın karmaşıklığına göre belirlenen sabit ücret; tipik aralık 8.000 - 15.000 USD'dir. |
| 5 Yıllık Göçmenlik İş Planı | 2.500 – 6.000 | Sektör analiz uzmanı ve finansal projeksiyon modellemesi bedeli. |
| Resmi Belge Çevirileri | 1.500 – 4.000 | USCIS standartlarında yeminli mütercim veya noter onaylı tercüme bürosu hizmetleri. |
| ABD Şirket Kuruluşu | 500 – 2.000 | Eyalet başvuru harçları ve Registered Agent (Yasal Temsilci) ücretleri. |
| Operasyonel Başlangıç Giderleri | Değişken | İşletme kirası, ekipman alımı ve ilk maaş ödemeleri (Tutarlar esas yatırım sermayesinin parçasıdır). |
Yatırım sermayesi haricindeki profesyonel hizmet bütçesi tipik olarak 12.000 - 30.000 USD aralığında seyreder. ABD içerisinden statü değişikliği yapanlar için Premium Processing (Hızlandırılmış İşlem) bedeli; konsolosluk süreci için Türkiye'ye yapılacak seyahatin uçak, konaklama ve zaman kaybı maliyetleriyle kıyaslandığında genellikle çok daha mantıklı yatırımdır.
İşlem Süresi ve Vize Geçerliliği
Türk vatandaşları için E-2 vizesi maksimum 5 yıla kadar geçerli olacak şekilde düzenlenir; yatırımcı ABD'ye her giriş yaptığında sınır görevlisi I-94 formuna 2 yıllık yasal kalış izni damgalar. Vizenin tavan süresi, karşılıklı konsolosluk anlaşmalarına (reciprocity) dayanır ve Türkiye için sınır 60 aydır.
Uygulamada sıklıkla birbirine karıştırılan ve farklı kurallara tabi olan iki temel kavram vardır:
- Vize Geçerlilik Süresi: Konsolosluk tarafından pasaporta işlenen vize damgasının üzerindeki tarihtir. Belge yalnızca ABD sınırlarından giriş yapabilmek için gereklidir. Vize süresi dolduğunda, yeniden giriş yapabilmek adına ABD dışındaki konsolosluktan yeni vize alınması zorunludur.
- Statü Süresi (I-94): Her ABD girişinde sağlanan aktif kalış iznidir (2 yıl). I-94 statü süreniz ABD içindeyken Form I-129 doldurularak rahatlıkla uzatılabilir; işlem için ülke dışına çıkma zorunluluğu yoktur.
Standart senaryoda; yatırımcının pasaportunda 5 yıllık vizesi bulunur, ancak her girişinde I-94 üzerinden 2 yıllık aktif kalış izni alır. Yatırımcı 5 yıl içinde ABD ile Türkiye arasında sınırsız seyahat edebilir ve her girişte 2 yıllık I-94 süresi sıfırlanır. Beşinci yılın sonunda pasaporttaki vize damgasının süresi dolduğunda; yatırımcı Türkiye'ye dönüp yeni vize başvurusu yapar veya ABD'de kalarak Form I-129 ile statüsünü içeriden uzatır.
E-2 statüsünün yenilenmesi sınırsızdır. İşletme aktif ticari hayatına devam ettiği, vergi yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiği ve kayda değer yatırım standardını koruduğu sürece her 5 yılda bir yenileme gerçekleştirilir. Konsolosluk, yenileme dosyalarında temel olarak şu kanıtları arar: İşletme karlı şekilde faal midir? Yatırımcı yönetimin başında mıdır? Öngörülen istihdam yaratılarak marjinalite eşiği aşılmış mıdır? Yenileme başvuruları, ilk başvurudan elde edilen güçlü ve birikmiş ticari kanıtlar sayesinde genellikle çok daha pürüzsüz sonuçlanır.
E-2 Reddi: Yaygın Sebepler (Yüzeysel Bakış)
E-2 vizesi başvurularının yaklaşık üçte biri ilk değerlendirmede doğrudan onay alamaz. Konsolosluklar belge yetersizliğinden 221(g) ya da göçmenlik niyetinden 214(b) ret kararı verebilirken; ABD içindeki USCIS süreçlerinde RFE (Ek Kanıt Talebi) çıkarılır. Saha uygulamalarında en sık karşılaşılan beş temel ret gerekçesi şunlardır:
- Yatırım tutarının yetersiz bulunması (Oransallık - proportionality testinin geçilememesi).
- Marjinalite şüphesi (İş planındaki istihdam projeksiyonunun zayıf veya gerçekçi bulunmaması).
- Source of funds (fon kaynağı) zincirinde kopukluk (Evrak eksikliği veya dekont tarihlerindeki tutarsızlıklar).
- "Real and operating" şartının ihlali (Şirketin ticari aktivite göstermeyip sadece kağıt üzerinde kalması).
- 214(b) "intent to depart" endişesi (Başvuru sahibinin Türkiye'deki bağlarının zayıf görülmesi).
Her ret gerekçesinin kendi yanıt stratejisi, takvimi ve maliyeti bulunur; 221(g) belge tamamlama, yeniden başvuru (refile), Motion to Reopen (Form I-290B) veya alternatif vize yolları vakaya göre değerlendirilir.
Aile Hakları: Eş ve Çocukların Statüsü
Ana başvuru sahibi E-2 onayı aldığında; eşi ve 21 yaş altındaki bekar çocukları, bağımlı (dependent) statüyle ABD'ye giriş hakkı kazanır. Aile bireylerinin statü süresi doğrudan ana yatırımcının E-2 geçerlilik süresine endekslidir; ana statü yenilendiğinde eş ve çocukların statüleri otomatik olarak yenilenir.
Eş için E-2S statüsü: 2022 yılında güncellenen göçmenlik uygulamaları doğrultusunda, E-2 yatırımcısının eşi ABD'ye adım attığı an otomatik çalışma yetkisine kavuşur; ekstra EAD (Çalışma İzni) başvurusu yapmasına gerek yoktur. Eş dilediği işverene bağlı, freelance veya kendi kurduğu işte çalışabilir. Çalışma özgürlüğü ana yatırımcının işletmesiyle sınırlı değildir; eş farklı sektörde tam zamanlı yöneticilik yapabileceği gibi, bağımsız LLC kurarak ticari hayata atılabilir.
Çocuklar için E-2 dependent statüsü: 21 yaş altı bekar çocuklar, ABD devlet okullarına (K-12) herhangi bir eğitim ücreti ödemeden doğrudan kayıt yaptırabilir. Özel okul tercih edilmesi durumunda uluslararası öğrenci tarifesi uygulanmaz; yerleşik (resident) öğrenci ücretlerine tabi tutulurlar. Lise eğitimini tamamlayıp üniversiteye başlayan çocuklar genellikle F-1 öğrenci statüsüne geçiş yapar ve mezuniyetlerinin ardından OPT vasıtasıyla ABD piyasasında 12 ila 36 ay (STEM mezuniyetleri için 36 ay) arasında profesyonel çalışma deneyimi elde edebilirler.
21 yaşını dolduran çocuk, bağımlı statüsünü kaybedeceği için kendi yasal statüsünü belirlemek zorundadır: F-1 öğrenci statüsüyle eğitime devam etmek, H-1B çalışma vizesine sponsor bulmak, bağımsız E-2 yatırımı yapmak veya evlilik temelli yeşil kart rotasını izlemek. Geçiş süreci, ailenin ABD'deki takvimi açısından kritik bir virajdır; statü kaybı (out of status) yaşanmaması adına alanında uzman avukatla titizlikle planlanmalıdır.
Anahtar Çalışan (Essential Employee) E-2 Vizesi
E-2 vize kategorisi sadece ana yatırımcıyı değil, işletmenin operasyonel başarısı için kritik öneme sahip personelin ABD'ye transferini de kapsar. Hak, yönetici/süpervizörler ve özel uzmanlık (essential skills) gerektiren çalışanlar olmak üzere iki kategoriye ayrılır. Ana kural, transfer edilecek personelin E-2 ana yatırımcısıyla aynı ülke vatandaşı olması zorunluluğudur (Örneğin, Türkiye ofisinde görev yapan Türk yöneticinin ABD'deki E-2 şirketine atanması).
Yönetici / Süpervizör Kategorisi: ABD operasyonunun stratejik veya geniş çaplı bölümünü fiilen yöneten kişilerdir (CEO, COO, operasyon veya finans direktörleri). Adayın, transfer öncesinde Türkiye'deki ana şirkette veya ilgili iştirakte en az bir yıl boyunca benzer yönetsel pozisyonda bulunmuş olması şartı aranır. Başvuru, ana E-2 dosyasından bağımsız olarak personelin kendi DS-160 ve DS-156E formları üzerinden yürütülür.
Essential Skills (Kilit Beceri) Çalışanı: ABD yerel işgücü piyasasında bulunması son derece zor olan ve şirketin faaliyetleri için olmazsa olmaz teknik bilgiye sahip personeli tanımlar. Örneğin; Türkiye merkezli yazılım firmasının, tamamen kendi geliştirdiği tescilli teknoloji mimarisini kullanabilen kıdemli yazılımcıyı Teksas ofisine getirmesi kapsama girer. Personelin sahip olduğu özel becerinin ABD'de neden yerel olarak istihdam edilemediği belgelerle detaylı biçimde açıklanmalıdır; standart üniversite diploması veya iyi niyetli referans mektupları tek başına yeterli olmaz.
Saha pratiğinden senaryo: Türkiye merkezli aile şirketi, Plano'da (Teksas) yeni ofis kurar ve ana yatırımcı 350.000 USD sermaye ile E-2 onayı alır. İlk yıl içerisinde Türkiye'deki finans müdürünü 'essential employee' statüsünde transfer eder. İlgili personel, şirketin karmaşık SAP mimarisine ve Türk ortaklarla yürütülen muhasebe yapısına tamamen hakimdir. Uzmanlığın ABD'de yerel olarak bulunması operasyonları ciddi şekilde geciktireceğinden, konsolosluk memuru transfer dosyasını onaylar.
B1/B2, F-1, J-1, OPT'den E-2'ye Geçiş Rotaları
Halihazırda farklı göçmen olmayan (non-immigrant) vize türüyle ABD'de bulunan kişiler, E-2 statüsüne iki farklı yöntemle geçiş yapabilirler: ABD içinden statü değişikliği (Form I-129 Change of Status) veya Türkiye'ye dönüş yaparak Ankara/İstanbul konsolosluklarından doğrudan yeni E-2 vizesi başvurusu.
B1/B2 Vizesinden E-2'ye Geçiş: B1 (Ticari ziyaret) veya B2 (Turist) vizesiyle ABD'de bulunurken ticari fırsatları araştırmak ve yatırım hazırlığı yapmak yasalara uygundur. I-94 süresi dolmadan Form I-129 üzerinden statü değişikliği başvurusu yapılabilir. Ancak USCIS, yatırım niyetinin ABD'ye giriş yaptıktan sonra geliştiğinden emin olmak ister (önceden tasarlanmış göçmenlik niyeti ihlali - preconceived intent olmamalıdır). Pratik tavsiye: ABD'ye giriş yaptıktan sonra asgari 60-90 gün bekleyip yatırım adımlarını zamana yaymak en güvenli hukuki stratejidir.
F-1 Öğrenci ve OPT'den E-2'ye Geçiş: F-1 öğrencileri diplomalarını aldıktan sonra OPT (Optional Practical Training) kapsamında 12 ay (STEM alanlarında 36 ay) yasal çalışma izni kazanır. Süre zarfında yatırım sermayesi biriktirilir veya aile fonlarıyla yatırım adımları atılır. OPT süresi dolmadan Form I-129 sunularak E-2 statüsüne geçiş sağlanır. Rotada mali kaynak kanıtı son derece güçlü olmalıdır (yeni mezun öğrencinin kendi birikimiyle yatırım yapması şüphe çekeceğinden, sermaye genellikle aile hediyesi veya borç şeklinde belgelenir).
J-1 Vizesi ve "2 Yıl Kuralı": Fulbright araştırmacıları veya J-1 staj programı katılımcıları gibi değişim programı ziyaretçileri, 212(e) kuralı gereği program bitiminde kendi ülkelerinde 2 yıl kalma zorunluluğuna tabi olabilirler. Kural, Green Card veya bazı çalışma vizelerine (H, L, K) geçişi doğrudan bloke eder. Ancak E-2 statüsü yasaklı listede yer almaz. Dolayısıyla J-1 statüsündeki kişi, 212(e) feragatı (waiver) almadan doğrudan E-2 statüsüne geçiş yapabilir. Yine de program sponsorluğu sözleşmelerinin detaylı incelenmesi şarttır.
H-1B Çalışma Vizesinden E-2'ye Geçiş: H-1B statüsündeki profesyoneller, sponsor firmalarıyla olan çalışma bağlarını koparmadan kendi E-2 yatırım hazırlıklarını yürütebilirler. Change of Status başvurusu dosyalandığında, USCIS onay kararı verene kadar kişi mevcut H-1B statüsüyle yasal olarak çalışmaya devam edebilir. E-2 onaylandığı anda H-1B statüsü otomatik olarak sona erer ve başvuru sahibi yalnızca yeni kurduğu E-2 şirketi için çalışabilir.
E-2'den Green Card'a Geçiş: 4 Kalıcı Yol
E-2 statüsü doğrudan kalıcı oturum iznine (Green Card) dönüşen yapıya sahip değildir. Ancak yatırımcı, E-2 statüsünde bulunup işletmesini büyütürken eşzamanlı olarak dört farklı kalıcı yeşil kart rotasını değerlendirebilir. Tercih edilecek yol; işletmenin ölçeğine, yatırımcının mesleki profiline ve aile dinamiklerine bağlıdır.
- EB-1C Çok Uluslu Yönetici: Türkiye'de faaliyet gösteren ana şirketten, ABD'de kurulan E-2 iştirakine yönetici transferi yoluyla Green Card alımını sağlar. ABD şirketinin en az 1 tam yıl aktif faaliyet göstermiş olması ve yöneticinin Türkiye'deki şirkette son 3 yıl içinde asgari 1 yıl kesintisiz yöneticilik yapmış olması gerekir. Türk vatandaşları için vize bülteni bekleme süreleri (priority date) genellikle günceldir ve süreç 1-2 yılda sonuçlanır.
- EB-2 NIW Ulusal Çıkar Muafiyeti: Ciddi akademik geçmişi, araştırma kapasitesi veya alanında istisnai uzmanlık profili (exceptional ability) olan E-2 yatırımcıları için biçilmiş kaftandır. İşveren sponsorluğuna ihtiyaç duyulmaz; I-140 dilekçesi ile I-485 statü intibakı eşzamanlı olarak (concurrent filing) sunulabilir.
- EB-5 Yatırımcı Green Card: ABD ekonomisine doğrudan kalıcı yatırım yapılmasını şart koşan göçmen vizesidir. TEA (Hedeflenen İstihdam Alanı) bölgeleri için 800.000 USD, standart bölgeler için 1.050.000 USD tutarında minimum yatırım ile birlikte en az 10 ABD vatandaşı/LPR için tam zamanlı istihdam yaratılması zorunludur. İşletmesi büyüyen E-2 yatırımcısı, hedeflenen sermaye ve istihdam barajını aştığında mevcut yapısını doğrudan EB-5'e evriltebilir.
- Evlilik Temelli Green Card: ABD vatandaşı veya yasal daimi ikametgah sahibi (Green Card) ile evlilik üzerinden I-130 ve I-485 formlarıyla ilerlenen Adjustment of Status sürecidir. ABD vatandaşı ile evliliklerde kota bekleme süresi (visa bulletin) bulunmadığı için en hızlı sonuçlanan rotalardan biridir.
Dört rotanın kıyaslaması, başvuru takvimleri ve maliyet analizleri Green Card'a giden 12 yol karar matrisi yazımızda detaylandırılmaktadır. E-2 sürecinin ilk adımları atılırken uzun vadeli yeşil kart stratejisinin avukatla birlikte planlanması, beş yıllık vize döngüsünün sonunda yaşanabilecek hukuki darboğazları ortadan kaldırır.
Dosyanızın profesyonel ve eksiksiz şekilde yapılandırılması için Yellow Law Group; Plano (Teksas) merkez ofisi ve Chicago, Irvine, Alpharetta, Fairfield partner ofisleri üzerinden 10 yılı aşkın süredir Türk girişimcilere hukuki destek sağlamaktadır. Profilinize en uygun rotayı belirlemek adına E-2 yatırımcı vizesi danışmanlık hizmetimiz sayfasından 30 dakikalık hukuki ön değerlendirme talep edebilirsiniz.