Amerika Birleşik Devletleri göçmenlik sisteminde istihdama dayalı kalıcı oturum (Green Card) elde etmenin en yaygın yollarından olan EB-3 vizesi, kendi içinde tamamen farklı hukuki standartlara sahip üç alt kategoriye ayrılır: Profesyoneller (Professionals), Vasıflı İşçiler (Skilled Workers) ve Vasıfsız İşçiler (Other Workers).
Yellow Law Group olarak yönettiğimiz binlerce PERM İşgücü Sertifikasyonu davasında gördüğümüz en büyük hukuki hata, işverenlerin tüm EB-3 başvurularını aynı şablonda değerlendirmesidir. ABD Çalışma Bakanlığı (DOL), pozisyonun gerektirdiği eğitim seviyesine göre iş ilanlarının (Recruitment) yasal boyutunu, yayın mecralarını ve "Prevailing Wage" (Geçerli Ücret) standartlarını kökten değiştirir.
2026 federal göçmenlik kuralları ışığında hazırladığımız ileri düzey rehberde; EB-3 alt kategorileri arasındaki yasal sınırları, profesyonel pozisyonlar için uygulanan zorunlu ekstra ilan stratejilerini ve Vize Bülteni kotalarının şirketinizin insan kaynakları planlamasını nasıl etkileyeceğini teknik detaylarıyla inceliyoruz.
EB-3 Alt Kategorilerinin Yasal (O*NET) Sınırları
Federal yasalar, sponsor olunacak adayın kişisel eğitim seviyesine değil, Amerikan şirketinin açtığı pozisyonun "gerçekten" ne kadar deneyim veya eğitim gerektirdiğine bakar. USCIS (Amerikan Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri) yetkilileri, pozisyonları aşağıdaki üç kategoriye ayırarak inceler:
- Profesyoneller (Professionals): İlgili işin normal şartlarda yerine getirilebilmesi için en az Amerika standartlarında bir Lisans (Bachelor's Degree) veya yabancı dengi bir diplomayı zorunlu kıldığı mesleklerdir. Mimarlar, yazılım mühendisleri, finansal analistler ve öğretmenler bu gruba girer. Lisans derecesi yerine iş tecrübesi sayılarak bu kategoriye girilemez.
- Vasıflı İşçiler (Skilled Workers): Pozisyonun lisans derecesi gerektirmediği, ancak adayın mesleği icra edebilmesi için en az 2 yıllık özel eğitim veya spesifik iş tecrübesine sahip olmasını zorunlu kılan mesleklerdir. Şef aşçılar, uzman teknisyenler ve grafik tasarımcılar genellikle bu kategoriden EB-3 Vizesi alır.
- Vasıfsız İşçiler (Other / Unskilled Workers): İşin doğası gereği 2 yıldan daha az tecrübe veya eğitim gerektiren sürekli (mevsimsel olmayan) meslekleri kapsar. Temizlik görevlileri, depo çalışanları, tarım işçileri ve fabrika montaj elemanları bu yolla kalıcı oturum (Green Card) kazanır.
Üç Aşamalı PERM Süreci: PWD, İşgücü Testi, ETA-9089
EB-3 kategorisi (skilled worker, professional, other worker) işveren sponsorluğuna dayanır ve PERM olmadan ilerleyemez. Kuralın tek istisnası Schedule A listesidir: fizyoterapist ve profesyonel hemşire kadrolarında PERM yürütülmez, dosya onaysız ETA-9089 ile doğrudan USCIS'e gider. Fizyoterapist tarafını fizyoterapistler için ABD green card yazımızda ele aldık.
PERM üç adımdan oluşur ve adımlar sırayla yürütülür:
- 1. Prevailing Wage Determination (PWD): İşveren, DOL'dan pozisyon ve bölge için geçerli ücreti talep eder.
- 2. İşgücü Piyasası Testi (Recruitment): İşveren zorunlu ilanları yayımlar ve Amerikalı başvuru olup olmadığını belgeler.
- 3. ETA-9089 Dilekçesi: İşveren PERM başvurusunu DOL FLAG sistemi üzerinden elektronik dosyalar.
Her adımın kendi zaman penceresi ve belge gereksinimi vardır; bir adımdaki eksiklik tüm başvurunun reddine yol açabilir.
Prevailing Wage Determination (Geçerli Ücret Tespiti)
İlk adım, pozisyonun geçerli ücretinin (prevailing wage) DOL tarafından belirlenmesidir. İşveren Form ETA-9141 ile DOL Ulusal Geçerli Ücret Merkezi'ne (NPWC) başvurur; merkez, işin tanımı, gerekli eğitim/deneyim ve coğrafi bölgeye göre ücret seviyesini belirler.
İşveren, PERM ilanlarında ve sonradan istihdamda en az bu ücreti ödemeyi taahhüt eder. Geçerli ücretin gerçekçi tanımlanması süreci belirler; pozisyonun gereksinimlerini olduğundan ağır göstermek hem ücreti yükseltir hem de işgücü testinde sorun yaratır. PWD'nin çıkması bölgeye ve dönemin yoğunluğuna göre aylar alabilir.
Kategoriye Göre PERM İş İlanı (Recruitment) Stratejileri
İşverenin DOL (Çalışma Bakanlığı) üzerinden yürüteceği PERM sürecindeki reklam ve işe alım stratejisi, pozisyonun "Profesyonel" olup olmamasına göre şekillenir. DOL, profesyonel pozisyonlar için Amerika içindeki yerel işçilere ulaşma yollarını çok daha sıkı tutar.
| Zorunlu İlan Adımları | Profesyonel Pozisyonlar (Lisans Gerektiren) | Vasıflı & Vasıfsız Pozisyonlar (Non-Professional) |
|---|---|---|
| Eyalet İş Kurumu (SWA) Kaydı | 30 gün boyunca eyalet sisteminde ilan açık kalmalıdır. | 30 gün boyunca eyalet sisteminde ilan açık kalmalıdır. |
| Pazar Gazetesi İlanı | Yüksek tirajlı yerel gazetede 2 farklı Pazar günü ilan verilmelidir. | Yüksek tirajlı yerel gazetede 2 farklı Pazar günü ilan verilmelidir. |
| Şirket İçi Bildirim (NOA) | Şirket panosunda ve iç ağında art arda 10 iş günü asılı kalmalıdır. | Şirket panosunda ve iç ağında art arda 10 iş günü asılı kalmalıdır. |
| Ekstra Reklam Adımları | Zorunlu. DOL'nin belirlediği 10 seçenekten (Radyo, TV, Kariyer siteleri, İş fuarları vb.) en az 3 ekstra mecrada ilan verilmelidir. | Muaf. Sadece yukarıdaki temel 3 adımı (SWA, Pazar Gazetesi, NOA) tamamlamak yeterlidir. |
Profesyonel olmayan (Skilled/Unskilled) kategorilerde şirketin ekstra masraf yaparak radyo reklamı vermesi veya kariyer fuarlarına katılması gerekmez. Hangi pozisyonun hangi gruba girdiğini yanlış belirlemek, aylarca süren PERM kampanyasının DOL tarafından doğrudan reddedilmesine (Denial) yol açar.
ETA-9089 Dilekçesi ve DOL İşlem Süreleri
İşe alım sürecinin tamamlanmasından sonra dosyalamadan önce 30 günlük bir bekleme dönemi gerekir. Bekleme dönemi geçtikten sonra işveren, PERM başvurusunu (Form ETA-9089) DOL'un FLAG sistemi üzerinden elektronik olarak dosyalar. Form, pozisyonun gereksinimlerini, geçerli ücreti ve yürütülen işe alım adımlarını beyan eder. İşveren ayrıca pozisyonun gerçek, tam zamanlı ve kalıcı olduğunu, geçerli ücreti ödeme mali gücüne sahip olduğunu beyan eder.
DOL analisti başvuruyu inceler; süre dönemin yoğunluğuna göre değişir ve denetime düşmeyen dosyalarda aylar, denetime düşenlerde daha uzun sürer. Toplam PERM süreci (PWD + işe alım + bekleme + adjudication) genelde bir yılı aşar. Güncel işlem süreleri DOL'un resmi sayfasından takip edilir; planlama bu sürelere göre yapılır.
İş Tanımı Kurgusu ve "Tailoring" Tehlikesi
DOL denetmenleri (Auditor), EB-3 ilanlarındaki iş tanımlarını didik didik inceler. En sık rastlanan kurumsal uyumluluk ihlali, iş tanımını (Job Description) şirkette çalışması planlanan yabancı işçinin özgeçmişine göre özel olarak daraltmaktır (Tailoring the job requirements to the alien). Örneğin, standart bir depo sorumlusu pozisyonu için "Arapça bilmek zorunludur" şartı eklemek, yerel Amerikalı işçileri elemek maksadıyla yapılmış haksız bir kısıtlama olarak değerlendirilir ve doğrudan "Audit" (Denetim) tetikler. İlanlarda sadece O*NET veri tabanındaki SVP (Spesifik Mesleki Hazırlık) kodlarına uygun asgari gereksinimler talep edilmelidir.
Denetim (Audit) Riski ve Nasıl Yönetilir
DOL, PERM başvurularının bir kısmını rastgele, bir kısmını da belirli tetikleyiciler nedeniyle denetime (audit) alır. Denetime düşen başvuruda işveren, işe alım sürecinin tüm belgelerini (ilan kanıtları, başvuru kayıtları, ret gerekçeleri) sunmak zorundadır.
Denetim tetikleyicileri arasında olağandışı iş gereksinimleri, aile bağı olan başvurucu, düşük gösterilmiş ücret ve tutarsız iş tanımı yer alır. Denetim, dosyayı reddetmez; ancak süreci uzatır ve eksik belge ret getirir. Belgelerin baştan kusursuz tutulması denetimi yönetmenin temel yoludur.
PERM Sonrası: I-140 ve Öncelik Tarihi
PERM sertifikası onaylandığında işveren, sertifikanın geçerlilik süresi içinde (onaydan itibaren 180 gün) Form I-140 göçmen işçi dilekçesini USCIS'e sunar. Öncelik tarihiniz PERM başvurusunun (ETA-9089) dosyalandığı tarihtir; sıradaki yerinizi bu tarih belirler.
EB-3 kategorisinde bekleme süresi alt kategoriye ve ülkeye göre değişir; Türk başvurucular Worldwide kategorisinde olduğu için Çin/Hindistan'a kıyasla daha kısa bekler. Öncelik tarihi ve bekleme mekaniğini vize bülteni ve öncelik tarihi rehberinde ele aldık.
Vize Bülteni Krizi: "Other Worker" Kotaları ve Gecikmeler
I-140 dilekçesi onaylandıktan sonra adayın kalıcı oturum alabilmesi, Dışişleri Bakanlığı'nın yayımladığı Vize Bülteni kotalarına bağlıdır. Profesyonel ve Vasıflı işçi kategorileri Amerika EB-2 Vizesi kotalarına yakın bir hızda ilerlerken, "Other Worker" (Vasıfsız İşçi) kategorisi tarihi bir yığılma (Backlog) yaşamaktadır.
Federal yasalar, vasıfsız işçiler için yıllık yalnızca 10.000 adet Green Card kotası ayırmıştır. Yoğun talep nedeniyle "Other Worker" kategorisinde bekleme süresi 4 ila 6 yılı bulabilmektedir. Süreci hızlandırmak isteyen adayların, vasıflı pozisyonlara yönelebilmek adına eğitim seviyelerini ve tecrübelerini belgelendirmeleri şarttır.
İşe alım kampanyanızı hatasız kurgulamak, gereksiz PERM maliyetlerinden kaçınmak ve Vize Bülteni takvimini şirketinizin lehine yönetmek için doğrudan Yellow Law Group göçmenlik avukatlarıyla iletişime geçin.