Geçici Koruma Statüsü (TPS), belirli koşullardaki ülkelerin vatandaşlarına ABD'de geçici olarak sınır dışı edilmeme ve çalışma izni sağlayan bir korumadır. Rehber, TPS'nin memur gözünden nasıl işlediğini ele alıyor: kimler uygundur, nasıl başvurulur ve yeniden kayıt olunur, hangi hakları verir, green card ile ilişkisi nedir ve ülke belirlemeleri sürekli değiştiği için güncel durumu nereden doğrulayacağınız. Baştan bir noktayı açıkça belirtelim: TPS yalnızca ABD İç Güvenlik Bakanlığı'nın (DHS) resmen belirlediği ülkelerin vatandaşları içindir ve Türkiye listede hiçbir zaman yer almamıştır; Türk vatandaşlığı da tek başına TPS hakkı vermez. Belirlenen ülkelerin güncel listesini USCIS TPS sayfasından görebilirsiniz. Avukatlık desteğini TPS avukatı hizmetimizde özetledik. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.
TPS Nedir ve Kimler İçin Geçerlidir?
TPS, göçmenlik yasasının 244. maddesine dayanır ve DHS Sekreteri bir ülkeyi silahlı çatışma, çevresel felaket ya da olağanüstü ve geçici koşullar nedeniyle güvenli dönüşün mümkün olmadığı hallerde belirler. Belirleme altı ilâ on sekiz aylık dönemler için yapılır ve Federal Register'da yayımlanan bir bildirimle uzatılır ya da sonlandırılır. Statü, belirlenen ülkenin vatandaşları ile o ülkede son olarak mutaden ikamet etmiş vatansız kişilere açıktır. Uygunluk milliyete bağlı olduğundan, ülkeniz listede değilse TPS bir seçenek değildir; ama başka koruma yolları olabilir. Türkçe konuşan başvurucular çoğu zaman belirlenen bir ülkenin vatandaşı ya da karışık statülü bir ailenin üyesidir; durumunuzu o gerçeğe göre değerlendiririz.
Uygunluk Koşulları: Ülke Bağı, İkamet ve Engeller
TPS birkaç koşulu birlikte gerektirir. Belirlenen ülkenin vatandaşı olmanız ya da orada son olarak mutaden ikamet etmiş vatansız biri olmanız gerekir. İkincisi, ülkenizin en son belirleme tarihinden itibaren ABD'de kesintisiz fiziksel olarak bulunmuş olmanız gerekir; buna ek olarak, daha erken bir tarih olan kesintisiz ikamet koşulunu da karşılamanız beklenir. Kısa, olağan ve masum yurt dışı çıkışları o süreleri kırmaz. Üçüncüsü, ilk kayıt döneminde zamanında başvurmanız ya da geç ilk kayıt istisnalarından birine girmenizdir. Düzenleyici çerçeveyi 8 CFR Part 244 metninden inceleyebilirsiniz. Uygunluğu ortadan kaldıran engeller de vardır: ABD'de işlenmiş bir ağır suç (felony) ya da iki veya daha fazla hafif suç (misdemeanor) mahkumiyeti, ya da zulmeden konumunda olma veya güvenlik engelleri başvuruyu keser. Bazı kabul edilemezlik nedenleri insani gerekçeyle affedilebilir, ama güvenlik ve cezai engeller affedilmez.
Başvuru ve Yeniden Kayıt: I-821, I-765 ve Federal Register
Başvuru, Form I-821 ile yapılır; çalışma izni isteyecekseniz Form I-765 aynı anda ya da sonradan verilir. Her ülkenin uygunluk tarihleri, başvuru penceresi ve ücretleri, o ülke için yayımlanan Federal Register bildiriminde belirlenir; ücret muafiyeti talep edilebilir. TPS bir kez alındıktan sonra süreklilik, her yeniden kayıt döneminde zamanında yeniden kayıt olmaya bağlıdır; pencereyi haklı bir neden olmadan kaçırmak statüyü sona erdirebilir. USCIS, işlem gecikmelerini köprülemek için mevcut çalışma izinlerini çoğu zaman bir Federal Register bildirimiyle otomatik uzatır. O yüzden hem başvuru hem yeniden kayıt için doğru tarihleri ülkenizin güncel bildiriminden takip etmek gerekir.
TPS'nin Sağladığı Haklar ve Sınırları
TPS iki temel hak verir: statü sürdüğü sürece sınır dışı edilmeme ve çalışma izni. Çalışma izni, TPS onaylandığında bir kategoride, başvuru henüz beklerken ve ilk bakışta uygun görüldüğünüzde başka bir kategoride verilir. 2025 yılında yürürlüğe giren bir yasa (H.R.1), TPS'ye dayalı çalışma izinlerinin geçerliliğini bir yıl ya da TPS süresiyle, hangisi kısaysa onunla sınırlamıştır; o yüzden izni erken yenilemek gerekir. TPS'nin sınırları da nettir: green card değildir ve tek başına kalıcı oturuma giden bir yol açmaz; aile üyelerine otomatik geçmez, her kişi ayrı ayrı başvurur; ve geçicidir, yalnızca ülkenizin belirlemesi sürdüğü sürece geçerlidir. Statünün geçici ve kırılgan doğası, erkenden paralel yolları değerlendirmeyi önemli kılar.
Yurt Dışına Seyahat: Seyahat İzni ve İzinsiz Çıkışın Riski
TPS sahibi, yurt dışına çıkmadan önce DHS'den seyahat izni alarak seyahat edebilir; talep Form I-131 ile yapılır ve izin, işlevsel olarak bir advance parole belgesidir. Önceden alınmış izinle yapılan seyahat, kesintisiz fiziksel bulunma sürenizi korur. İzinsiz bir çıkış ise ciddi risk taşır: statünüzü ve yeniden girişinizi tehlikeye atabilir, geçmişteki yasa dışı bulunma nedeniyle bir giriş yasağını tetikleyebilir ya da eski bir sınır dışı kararını devreye sokabilir. Seyahat kararını her zaman, ayrılmadan önce bireysel olarak değerlendirmek gerekir. İzinli seyahatin green card başvurusuna dolaylı bir etkisi olabilir; bir sonraki bölümde ele alıyoruz.
TPS ve Green Card: Sanchez Kararı ve İzinli Seyahatin Etkisi
TPS tek başına green card yolu değildir. ABD içinden statü değişikliğiyle (adjustment) green card almak için yasa, kişinin "denetlenip kabul edilmiş ya da parole ile girmiş" olmasını arar. Yüksek Mahkeme, Sanchez v. Mayorkas kararında (2021), TPS almanın o anlamda bir "kabul" sayılmadığına oybirliğiyle hükmetti; TPS size sınırlı bir amaç için yasal statü verir, ama denetimsiz girişi kabule dönüştürmez. Pratik sonucu şudur: bir vizeyle denetlenerek girmiş, sonra TPS almış biri, uygun bağımsız bir temeli varsa (çoğu zaman bir ABD vatandaşının eşi, ebeveyni ya da 21 yaş altı çocuğu için verilen I-130 dilekçesi) green card'a geçebilir. Denetimsiz giren biri ise genellikle geçemez; ama seyahat izniyle (advance parole) yurt dışına çıkıp yeniden girmek bir "parole" girişi yaratabilir ve ayrı bir uygun temelle birlikte kapıyı açabilir. Yol risk taşır ve mutlaka vaka bazında değerlendirilmelidir.
Ülke Belirlemeleri Değişir: Güncel Durumu Nasıl Doğrularsınız
TPS'nin en önemli gerçeği, ülke belirlemelerinin sabit olmadığıdır. 2025 ve 2026'da yönetim çok sayıda ülkenin belirlemesini sonlandırma ya da geri alma yoluna gitmiş, o kararlar yoğun davalara konu olmuştur. Yüksek Mahkeme'nin 2026 tarihli Mullin v. Doe kararı, bir belirlemeyi sonlandırma kararının büyük ölçüde yargı denetimi dışında olduğuna hükmederek mahkeme yolunu daralttı; artık programın sürmesi büyük ölçüde Yürütme'nin takdirine bağlıdır. Böyle bir tabloda hiçbir ülkenin statüsünü buradan sabit bir bilgi olarak okumayın; burada yazılan bir durum haftalar içinde değişebilir. Kendi ülkeniz için üç şeyi canlı kaynaklardan doğrulayın: belirleme şu an geçerli mi, sonlandırılmış mı yoksa bir mahkeme kararı altında mı; çalışma izninizin güncel otomatik uzatma bitiş tarihi nedir; ve yaklaşan bir bildirim ya da mahkeme tarihi var mı. Statü kırılgan olduğundan, sığınma, adjustment ya da başka bir vize gibi paralel yolları erkenden değerlendirmek çoğu zaman en akıllıca adımdır.
Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Noktaları
TPS'de en yaygın hatalar birkaç noktada toplanır. Birincisi, yeniden kayıt penceresini kaçırmaktır; statü, her dönemde zamanında yeniden kayıtla sürer. İkincisi, çalışma izninin bir yıllık yeni geçerlilik sınırını göz ardı ederek geç yenilemektir. Üçüncüsü, seyahat izni almadan yurt dışına çıkarak statüyü ve yeniden girişi riske atmaktır. Dördüncüsü, TPS'yi kalıcı bir çözüm sanıp paralel yolları geç değerlendirmektir; statü kırılgan olduğundan, alternatifleri erken düşünmek gerekir. İşverenler açısından da bir nokta öne çıkar: genel otomatik uzatma kalktığı için, TPS çalışma izinlerinde her ülkenin kendi Federal Register bildirimindeki tarihi ayrı ayrı doğrulamak gerekir.
TPS Dosyanızı Yellow Law Group ile Değerlendirin
TPS'de doğru karar, çoğu zaman yalnızca bugünkü statünüz değil, statü değiştiğinde elinizde hangi seçeneklerin kalacağıdır. Yellow Law Group, Plano (Texas) merkez ofisi ile Chicago (Illinois), Irvine (Kaliforniya), Alpharetta (Georgia) ve Fairfield (New Jersey) ofislerinden, uygunluğunuzu değerlendirir, ilk başvuru ve yeniden kayıt sürecini yönetir, çalışma izni ve seyahat izni işlemlerini yürütür, green card'a geçiş uygunluğunuzu inceler ve statü kırılgan hale geldiğinde insani parole ya da diğer koruma yolları gibi paralel seçenekleri birlikte değerlendirir. Süreci güncel gelişmelere göre, Türkçe ve İngilizce olarak ilerletiriz. Avukatlarımızı ekip sayfamızda inceleyebilir, durumunuzu konuşmak için iletişim sayfamızdan ücretsiz ön görüşme planlayabilirsiniz.
